معمولا ۴ روش برای بهسازی رنگ توپاز وجود دارد:
- ۱- حرارت دادن (Heat) هدف از این کار، به وجود آوردن رنگ صورتی (در طبیعت کمیاب) از سنگ هایی که به رنگ زرد، نارنجی یا قهوه ای هستند.خواص سنگ آکوامارین این تغییر رنگ دارای دوام بوده و رنگ آن تغییر نمی کند. تشخیص آن ناممکن است.
- ۲- پرتو دهی (irradiation) هدف از این روش، تولید سنگ های آبی تیره توپاز است، چون در طبیعت این کانی به رنگ آبی کم رنگ یافت می شود این تغییر رنگ هممانند روش بالا دارای دوام بوده و رنگ آن تغییر نمی کند، معمولا غير قابل تشخیص است.
- ٣- انتشار رنگ در سطح سنگ (Diffusion) هدف از این روش، تولید رنگ های متفاوتی مانند قرمز، سبز و آبی است. دوام ندارد به دلیل این که رنگ در سطح سنگ انتشار یافته قابل تشخیص است
- ۴- پوشش سطحی ( Surface Coating) هدف از این روش، تولید رنگ های رنگین کمانی برای سنگ توپاز آتشین (fire topaz) است . این روش دوام نداشته و با خراش دادن روی سطح سنگ قابل تشخیص است.
تعیین اصل بودن سنگ توپاز از بدل
سنگ هایی که به طور ظاهری شبیه به توپاز هستند، عبارتند از: سافیر مصنوعی ، شیشه آبی ، اسپینل مصنوعی گاهی اوقات هم با سنگ هایی چون سیترین، آکوامارین، تورمالین، کوارتز قهوه ای (smoky quartz) اشتباه گرفته می شود. گاهی مشاهده شده که سیترین را به عنوان توپاز برزیلی می فروشند! توجه داشته باشید که وقتی سنگ کوارتز حرارت ببیند می تواند تغییر رنگ بدهد و انواع بدلی سبز ، زرد و رنگهای دیگر تولید و در بازار به عنوان توپاز اصل و طبیعی فروخته می شنود. توپاز های طلایی معمولا گران تر بوده و بهتر است برای خرید توپاز طبیعی از فروشنده شناسنامه این سنگ را درخواست نمایید! یک جواهر مشهور به نام براگانزا (Braganza) با وزنی معادل 1640 قیراط تصور می شد که یک برلیان الماس درشت و بی نظیر است. ولی بعدها مشخص شد که یک توپاز بی رنگ بوده است!
معروف ترین و بزرگترین سنگهای توپاز جهان
توپاز لیندسی و فری من
بزرگترین توپاز طلایی در موزه آمریکا دو قطعه از بزرگترین انوع این کانی طلایی جهان در موزه اسمیت سونین در واشنگتون قرار دارند عبارت اند از: توپاز لیندسی (Lindsay) با وزن 70 پوند و توپاز فری من (Free Man) به وزن 11 پوند که جزو بزگترین و معروفت ترین توپاز های جهان می باشند.
توپاز ماربلا یا آزول (The Marbella)
سنگ توپاز ماربلا “The Marbella topaz” بزرگترین توپاز آبی تراشیده شده بصورت اُوال جهان با وزنی معادل 8225 قیراط می باشد. این سنگ توسط دولت اسپانیا خریداری شده و به “Topaz Azul” به معنی توپاز آبی در زبان اسپانیایی معروف است.
توپاز ال درادو (El-Dorado)
بزرگترین توپاز تراشیده شده با رنگ زرد قهوه ای در جهان El-Dorado Topaz نام دارد. این سنگ 31 کیلوگرم در ابتدا وزن داشت که بعد از تراش به 31 هزار قیراط! معادل 6 kg کاهش یافت! این سنگ نیز همانند توپاز ماربلا در موزه کلکسیونی سلطنتی Programa در اسپانیا نگهداری می شود.
توپاز اُسترو (Ostro)
در حدود سی سال پیش یک مرد انگلیسی به نام Max Ostro طی سفرهای خود توپازی با رنگ آبی عمیق و وزن 9381 قیراطی را یافته و بعدها پسرش آن را به موزه طبیعی لندن تحویل داد. توپاز معروف Ostro از نام فامیلی Ostros خانواده ای که مالک آن بودند گرفته شده است.
توپاز آدیِل (Adiel)
در آخر توپاز آبی آدیِل (Adiel Topaz) با وزنی معادل 20769 قیراط توسط ریچارد هومر (Richard Homer) در سال 1987 تراشیده شده که جایزه بهترین تراش سال را نیز از آن خود کرد. این جواهر هم اکنون در کلکسیون موزه تاریخ طبیعی در شیکاگو نگهداری می شود.
روش مراقبت و نگهداری از سنگ توپاز
توپاز را می توانید با آب گرم و صابون تمیز کنید. توجه داشته باشید که به هیچ وجه از دستگاه ماوراء صوت (Ultrasonic) و تمیز کننده به وسیله بخار استفاده نکنید و از نگه داشتن آنها کنار مواد شیمیایی به خصوص اسیدها پرهیز شود. مراقب باشید سنگ هایی که به روش روکش (coated) بهسازی رنگ شده اند، خراش و آسيب سطحی نبینند.

انواع سرچ کاربر